XOQ transgender ayollarning Olimpiadada ishtirokini taqiqladi

2026-yil 26-mart kuni Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi (XOQ) ayollar sportiga oid yangi siyosatni rasman e’lon qildi. Unga ko‘ra, endilikda transgender ayollar Olimpiya o‘yinlarida ayollar toifasida ishtirok eta olmaydi. Ushbu qaror sport olamida keng muhokamalarga sabab bo‘lmoqda.

Qo‘mita tomonidan berilgan bayonotda ta’kidlanishicha, ayollar o‘rtasidagi musobaqalar faqat biologik ayollar uchun ochiq bo‘ladi. Ishtirok etish huquqi esa maxsus biologik va tibbiy testlar orqali aniqlanadi. Bu testlar sportchilarning jinsiy rivojlanishi va biologik ko‘rsatkichlariga asoslanadi.

XOQ ushbu qarorni qabul qilishda asosiy maqsad sifatida ayollar sportida tenglik va adolatni ta’minlashni ko‘rsatdi. So‘nggi yillarda transgender sportchilar ishtiroki bo‘yicha turli bahslar va qarama-qarshi fikrlar kuchayib borayotgan edi. Ayrim sportchilar va mutaxassislar biologik ustunlik masalasini ko‘tarib chiqishgan.

Avvalroq XOQ bu boradagi yakuniy qarorlarni alohida sport federatsiyalariga topshirgan edi. Har bir federatsiya o‘z qoidalarini mustaqil ravishda belgilab kelgan. Endilikda esa umumiy va yagona siyosat joriy etilib, barcha sport turlari uchun bir xil talablar qo‘llanadi.

Mazkur qaror 2028-yilda AQShning Los-Anjeles shahrida bo‘lib o‘tadigan yozgi Olimpiya o‘yinlari arafasida qabul qilindi. Mutaxassislar fikricha, yangi qoidalar aynan shu musobaqalardan boshlab to‘liq kuchga kirishi kutilmoqda.

Bu qaror xalqaro sport hamjamiyatida turlicha baholanmoqda. Ba’zi tomonlar uni adolatni tiklash yo‘lidagi muhim qadam deb bilsa, boshqalar esa uni inklyuzivlik tamoyillariga zid deb hisoblamoqda.