Berlinda 99 ta smartfon Google Maps’ni “aldadi”

Berlinda rassom va media-eksperimentator Simon Vekkert noodatiy san’at loyihasi orqali raqamli navigatsiya tizimlarining qanday ishlashini amalda namoyish etdi. U ichiga 99 ta faol smartfon joylashtirilgan aravachani shahar ko‘chalari bo‘ylab sekin surib yurganida, Google Maps ushbu hududlarni qizil rang bilan belgilab, u yerda go‘yoki kuchli tirbandlik yuzaga kelganini ko‘rsatdi.

Virtual tirbandlik — real oqibatlar

Google Maps past tezlikda harakatlanayotgan ko‘plab qurilmalarni avtomatik tarzda tirbandlik sifatida qabul qiladi. Vekkertning tajribasi shuni ko‘rsatdiki, tizimni chalg‘itish uchun haqiqiy avtomobillar ham, yopilgan yo‘llar ham kerak emas — faqat ko‘p sonli harakatlanayotgan qurilmalar kifoya.

Natijada:

• xaritada yo‘llar qizil rangga kirdi,

• haydovchilarga “tirbandlikdan qochish” uchun alternativ yo‘nalishlar taklif qilindi,

• shahar harakati sun’iy ravishda o‘zgartirildi.

San’at, texnologiya va nazorat

Bu loyiha shunchaki hazil yoki texnik xato emas. Simon Vekkert ushbu tajriba orqali raqamli tizimlar real hayotdagi qarorlarimizga qanday ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatib berdi. Odamlar Google Maps tavsiyalariga ishonib, o‘z yo‘nalishini o‘zgartirdi — garchi real tirbandlik mavjud bo‘lmasa ham.

Oddiy harakat ma’lumotlari butun shahar miqyosida illyuziyaga aylantirildi. Bu esa savol tug‘diradi: biz har kuni ishonadigan algoritmlar bizni qanchalik boshqarib turibdi?

Raqamli dunyo va inson xatti-harakati

Ushbu tajriba zamonaviy texnologiyalar ko‘pincha sezilmasdan turib, kundalik hayotimizni, harakatimizni va qarorlarimizni shakllantirishini yaqqol ko‘rsatdi. Google Maps kabi xizmatlar qulaylik yaratadi, ammo ayni paytda ular inson xatti-harakatlarini boshqaruvchi vositaga ham aylanishi mumkin.

Bu loyiha texnologiya, san’at va jamiyat kesishgan nuqtadagi muhim savollarga e’tibor qaratdi.